11 AĞUSTOS 1919 PAZARTESİ - Yarbay Rawlinson'un raporu

11 AĞUSTOS 1919 PAZARTESİ

Erzurum’da bulunan Yarbay Alfred Frederick Rawlinson, İngiltere Harbiye Bakanlığı’na bir rapor gönderir ve bu raporda Konferansın son günü Mustafa Kemal’le iki saatten fazla görüştüğünü bildirerek edindiği izlenimi “bu hareketin başarı şansı büyüktür!” şeklinde aktarır.

“Konferansın son günü Mustafa Kemâl’le iki saatten fazla görüstüm. Kemâl, Erzurum konferansının İstanbul Hükûmetini tanımadığını ve Ulusal Akımın gerçekte ihtilâlci olduğunu içtenlikle itiraf etti. Öteki illerin çoğunluğunca da desteklenmeyi umduğunu söyledi. Paris Konferansı, Ermeni yönetimine, eski Türk-Rus hududunun ötesinde herhangi bir ülkeyi vermek kararını alırsa, buna ihtilâlci bir ordunun karşı koyacağını; düzenli Türk askerlerinin de, gerekirse kimi subaylar etkisiz bırakılarak, bu akıma katılmasını ümit ettiğini bildirdi. Ermenilere toprak verilmeyeceğini, bu konuda Paris Barış Konferansı kararına itaat edilmeyeceğini, icabında askerle mukabele edileceğini söyledi”. Rawlinson raporun devamında şunları yazıyordu:

“Mustafa Kemâl tüm Bolşevik propagandası ve meylini inkâr etti, ama yalnız ad bakımından arada bir fark vardır. Tüm akımı Lenin’in başlattıgı kanısındayım; bol olan ve hergün Müslüman kaynaklarından sağlanan yardımlarla berkitilen ilk mali yardımı da Lenin yaptı. Ulusal Akım’ın önderleri Enver’le işbirliğinde bulunmaya kesinlikle karşı çıktılar... Kemâl, yıllardan beri Enver’e kişisel olarak karşıcılığını sürdürüyor.

Şu sonuca varıyorum: bu denli bir ihtilâlin başarı sansı büyüktür. Şimdiki ülkeyi bölerek, bir bölümünü Ermenilere vermek için çok sayıda Bağlaşık askeri kullanılmasını gerektirecek bu denli bir üstlenme, uzun sürecek ve çetin olacaktır. Esasen Ermeni’ler, çiğneyemeyecek kadar iri bir parçayı ısırmışlardır, sonra yönetim yeteneklerinden de yoksundurlar ve daha geniş ülkelere sahip olmayı dilemiyorlar.”

Harbiye Nazırı Nâzım Paşa, 20. Kolordu Komutanı Ali Fuat Paşa’yı görüş alışverişinde bulunmak üzere acele İstanbul’a çağırır. Ancak bunun bir tuzak olduğunun farkında olan Ali Fuat Paşa “hasta” olduğunu belirterek İstanbul’a gidemeyeceğini bildirir.

Batı Anadolu’da ise 800 kadar milis gücü Gediz Vadisi’nde Yunanlıların tahkim ettiği Develi Köyü’ne saldırırlar.

Kaynakça:

1-Kaynakçalı Atatürk günlüğü, http://atam.gov.tr/wp-content/uploads/KAYNAKÇALI- ATATÜRK-GÜNLÜĞÜ1.pdf

2-Erol Mütercimler, Fikrimizin Rehberi, 2008

3- Salih Karaoğlu, Kurtuluş Savaşı Destanı, 2010

4-Cemâl Güven, Milli Mücadele Döneminde Mustafa Kemâl Yabancı Asker, Siyasi Temsilci ve Gazetecilerle Temas ve Görüşmeleri, Doktora Tezi, 2005